Ders Kodu: 
PHAR 303
Ders Dönemi: 
Güz
Ders Tipi: 
Zorunlu
Teori Saati: 
4
Uygulama Saati: 
4
Kredi: 
4
AKTS: 
6
Dersin Dili: 
İngilizce
Dersin Amacı: 
Bu derste bilimsel bir alt yapı oluşturularak uygun ve önemli teknolojik uygulamalarla; dozaj şekli tasarımı, temel(konvansyonel)dozaj şekilleri ve tedavi ile ilgili uygulamaların öğretilmesi amaçlanır. Bu derste yine biyofarmasötik konular ve çeşitli dozaj formlarının fizikokimyasal temeli üzerine odaklanılmıştır. Tartışma konuları arasında ön formülasyon faktörleri (erime noktası, çözünürlük, viskozite, erime, partikül ve katı hal özellikleri), reoloji gibi temel bilgiler ile farmasötik çözeltiler, kolloidler ve dispersiyonlar, süspansiyonlar, emülsiyonlar, merhemler, aerosoller, supozituvarlar yer almaktadır. Derste ayrıca farmasötik dozaj şekillerinin hazırlanmasında uygulanan ilke ve teknolojiler öğrencilere sunulur. Bunlar ürün tasarımı, formülasyon, üretim, majistiral üretim, kalite kontrol, ve çeşitli dozaj şekilllerinin klinik uygulanmasını içerir.
Dersin İçeriği: 

a)Teorik Bölüm

Bu dersin amacı, ilaç taşınmasında kullanılan farmasötik ana kavramlarına bir temel sağlamaktır. Dersin başlangıcında, moleküler temeller esas alınarak, ilaçların sulu ve lipid çözünürlüğü, dozaj şekilleri ile ilgili farmakokinetik ilkeler, ilaç yardımcı maddelerini ve/veya biyoyararlanımı etkileyen üretim mekanizmaları ve dozaj şekillerinin raf ömürleri için uygulanan kimyasal kinetikler sunulur.

Farmasötik ilkeler başarılı bir şekildeçözelti, emülsiyon ve süspansiyon gibi daha kompleks  çözelti şeklinde dozaj şekilllerine uygulanır.

Dozaj şekilleri hazırlanırken gereken tamponlar, koruyucular, emülsifiye edici etken maddeler, süspansiye edici maddeler, nemlendiriciler gibi ilaç yardımcı maddeleri ve her bir dozaj şeklinin hazırlanma yöntemi hem eczane üretimi (majistral üretim) hem de endüstriyel üretim dahil olmak üzere açıklanır.

b)Laboratuar Uygulamaları

Laboratuarda farmasötik çözeltiler, kolloidler ve dispersiyonlar, süspansiyonlar, emülsiyonlar, merhemler, aerosoller, supozituvarların hazırlanması ve formülasyon metodları ile  kalite kontrollerinin yapılması.

Dersin Öğretim Yöntemleri: 
1: Anlatım, 2: Soru-Cevap, 3: Tartışma, 4. Sunum. 5:Simülasyon, 6:Video, 7:Uygulamalar, 8: Vaka çözümlemeleri
Dersin Ölçme Yöntemleri: 
A: Yazılı sınav, B: Çoktan seçmeli (test), C: Boşluk doldurma, D: Doğru yanlış, E: Sözlü sınav, F: Portfolyo, G: Derse katılım, H: Ödev

Dikey Sekmeler

Dersin Öğrenme Çıktıları

Dersin Öğrenme Çıktıları

Programın  öğrenme çıktıları

Öğretim Yöntemleri

Ölçme Yöntemleri

1) Farmasötik Dozaj Şekilleri hakkında yeterli bilgi ve farmasötik ürünlerin tasarımı, yüksek kalite, stabilite ve etkinliğini sağlayan fakörlerin en uygun şekliyle algılanması, farmasötik ürünlerin ve bunların üretimi ile ilgili alanlarda görev yürütebilecek yeterli bilgiye sahip olmak

1,2,3,4,5,6,7,8, 14

1,2,3,4,5,6,7,8

A,B,C,D,E,F,G,H

2) Farmasötik endüstride ve eczanelerde seminerler, konferanslar la farmasötik uygulamaların anlatılması.

7,8,9,10

1,2,3,4,5,6,7,8

A,B,C,D,E,F,G,H

3) Farmasötik dozaj şekillerinin hazırlanması ve ilgili kalite kontrollerin anlatımı

11,12,13

1,2,3,4,5,6,7,8

A,B,C,D,E,F,G,H

 

Dersin Akışı

Hafta

Konular (Teorik)

Laboratuvar

Ön Hazırlık

1

İlacın tanımı, dozaj şekilleri ve gereksinimlerinin açıklanması, yeni bir ilaç geliştirmede ve onay sürecinde Farmasötik Teknolojinin rolünün açıklanması, Dozaj Şekilleri Tasarımı yapılırken dikkate alınan faktörlerin açıklanması, Dozaj Şekillerinin Hazırlanması (laboratuar ölçeği),İlaç Standartlarının açıklanması, Standartlar ve Kayıt İşlemlerinin(yasal düzenlemelerin) uyumlu hale getirilmesi

Farmasötik topikal çözelti şeklinde formülasyon hazırlanması

Ders kitabı ve notlar

2

Suyun Farmasötik kullanımdaki anahtar rolünün açıklanması ve farmasötik su çeştleri, şehir şebeke suyunun farmasötikler için neden uygun olmadığının açıklanması, Su saflaştırma sistemlerinin açıklanması, Farmasötik suların depolama ve dağıtım sistemlerinin açıklanması, Su sistemlerindeki validasyon işlemlerinin açıklanması, Farmasötik sular için kalite kontrol sistemlerinin açıklanması

Farmasötik topikal çözelti şeklinde formülasyon hazırlanması

Ders kitabı ve notlar

3

Farmasötikler ve farmasötik dozaj şekillerinin açıklanması (hastalar tarafından kullanılan ilaçlar gibi...) ilaçların uygulanma yollarının listelenmesi. Dozaj şekillerinin ve uygulama yollarının terapötik sonuçlarıyla beraber tartışılması. Dozaj şekli tasarımında yorum yapabilmek için fizyokimyasal ve biyofarmasötik tanımların uygulanması.

Küçük ölcek şurup formülasyonların hazırlanması

Ders kitabı ve notlar

4

Farmasötik dozaj formları ile ilgili fizikokimyasal prensiplerin açıklanması.

Farmasötik dozaj şekillerinin tasarımındaki biyofarmasötik değerlendirmeler ve bu değerlendirmelerin farklı dozaj şekillerine, tasarımlarına ve farmasötik içeriklerine nasıl uygulandıklarının tartışılması.

 

Küçük ölcek şurup formülasyonların hazırlanması

Ders kitabı ve notlar

5

Piyasadaki solüsyon preparatları hakkında örnekler verilmesi, solüsyon tanımı, solüsyonlara dair avantaj ve dezavantajların açıklanması, farklı solüsyon çeşitlerinin açıklanması, solüsyonlar için formülasyon içeriklerinin açıklanması, sulu ve susuz çözücülerin açıklanması, ilaçların sudaki çözünürlüklerini arttırmaya yönelik yaklaşımlar, solüsyonların hazırlanmasındaki yöntemlerin açıklanması,  solüsyonlar için kalite kontrol ve stabilite testlerinin açıklanması, Farmasötik solüsyonların hazırlanması, etiketlenmesi

Topikal süspansiyonların hazırlanması, etiketlenmesi

Ders kitabı ve notlar

6

Küçük partikül teknolojisi hakkında bir çalışmayıda içeren Dispers Sistemler Teorisi, arayüzey olayları, kolloidal ve kaba dispersiyonlardaki materyallerin elektrokinetik ve reolojik özellikleri, farmasötik kolloidal ve dispersiyon formülasyonlarının öğrenilmesi, temel kolloid tanımlaması, yüzey kimyası ve farmasötik ürün tasarımındaki uygulamaların kavratılması.

 

Süspansiyonların reolojik özelliklerinin incelenmesi

Ders kitabı ve notlar

7

Arasınav I

-

Ders kitabı ve notlar

8

Farmasötik süspansiyonların fiziksel karakteristiklerinin tanımlanması ve açıklanması. Flokülasyon ve agregasyon tanımları, Stabil süspansiyonun görsel muayene ve/veya görünüm ve fiziksel karakteristiklerinin tanımlanması, süspansiyonlarda viskozitenin sedimentasyon hızına olan etkisinin açıklanması. Formülasyonun  süspansiyon hazırlanmasındaki rolünün açıklanması. (elektrolitler, viskozite arttırıcılar) Süspansiyonların istenen reolojik davranışlardaki karakterleri

Oral süspansiyonların hazırlanması, etiketlenmesi.

 

Ders kitabı ve notlar

9

Emülsiyonlar ve emülsiyonlaştırıcı etken maddelerin tanımlanması ve/veya açıklanması. emülsiyon çeşitlerinin saptanmasındaki iki faktörün açıklanması (o/w vs. w/o). Emülsiyonların tabii olduğu instabilite seviyelerinin açıklanması. emülsiyonlar stabilize edilirken kullanılan 3 yöntemin açıklanması. Emülsiyonlaştırıcı etken maddelerin çeşitlerine, kullanılışlarına, avantajlarına ve kısıtlamalarına göre sınıflandırılması. Her noniyonik surfaktan sistemi için HLB hesabı ve tanımı. Emülsiyonların farmasötik kullanımlarının açıklanması.

Emülsiyon hazırlanmasındaki 3 yöntemin açıklanması ve/veya gösterimi

Ders kitabı ve notlar

10

Merhem bazı formülasyonlarının sınıflandırılması. Merhem bazlarının fiziksel özelliklerinin açıklanması ve en uygun oldukları amaçların saptanması.

Merhem hazırlanmasındaki yöntemlerin tanımlanması ve/veya gösterimi

 

Ders kitabı ve notlar

11

Her çeşit merhem bazının uygun şekilde hazırlanması ve merhem bazına katı ilaç entegrasyonu. Merhem bazının içeriği ve çeşidi ile içerdiği ilacın salınmasındaki ilişkinin kurulması.

Merhem hazırlanmasındaki yöntemlerin tanımlanması ve/veya gösterimi

 

Ders kitabı ve notlar

12

Arasınav II

-

Ders kitabı ve notlar

13

Piyasadaki supozituvar preperatları hakkında örnekler verilmesi, supozituvar tanımı, büyüklük ve şekillerinin açıklanması, supozituvarların uygulanma yolları, avantaj ve dezavantajlarının açıklanması, supozituvarların lokal ve sistemik etkilerinin açıklanması, supozituvar formülasyonundaki içeriklerin açıklanması, supozituvar hazırlama yöntemlerinin, paketlenmesinin ve depolanma koşullarının açıklanması, supozituvarlar için kalite kontrol testlerinin açıklanması, supozituvarların düzgün bir şekilde kullanımı için hastaya verilecek olan tavsiyeler.

Supozituvar hazırlanması

Ders kitabı ve notlar

14

Piyasadaki aerosol preperatları hakkında örnekler, Aerosol tanımı, Aerosol çeşitlerinin açıklanması, Farmasötik aerosollerin avantaj ve dezavantajlarının açıklanması, Konteyner, valf, itici gaz, ürün konsantrasyonu, gibi aerosol bileşenlerinin tanımlanması, Aerosol Operasyon ve Kalite Kontrol Testlerinin açıklanması, Aerosol doldurma yöntemlerinin açıklanması, Aerosol Paketleme, etiketleme ve muhafaza şekillerinin açıklanması, Hastalara Aerosolün düzgün  kullanımı hakkında tavsiyeler verilmesi

Stabilite testleri

Ders kitabı ve notlar

15

Transdermal Dozaj Şekillerinin tanımlanması, transdermal patch sistemi ve bileşenlerinin avantaj ve dezavantajlarının açıklanması

Lab Ara sınav

Ders kitabı ve notlar

 

Kaynaklar

Ders Notu

Ansel, H.C., Pharmaceutical dosage forms and drug delivery systems. Lea and Febiger, Philadelphia

Diğer Kaynaklar

Remington: The Science and Practice of Pharmacy, Mack Publishing Co: Easton, PA, USA, Handbook of Excipients

 

Materyal Paylaşımı

Dökümanlar

Ders Notları, Ders Kitabı

Ödevler

Proje ve Sunum

Sınavlar

Arasınav(lar), Final Sınavı

 

Değerlendirme Sistemi

YARIYIL İÇİ ÇALIŞMALARI

SAYI

KATKI YÜZDESİ

 

Ara Sınav

1

40

 

Kısa Sınav

1

30

 

Uygulama

1

30

 

Toplam

 3

100

 

Finalin Başarıya Oranı

 

40

 

Yıl içinin Başarıya Oranı

 

60

 

Toplam

 

100

 

 

 

DERS KATEGORİSİ

Zorunlu / Seçmeli

 

Dersin Program Çıktılarına Katkısı

No

Program Öğrenme Çıktıları

Katkı Düzeyi

1

2

3

4

5

1

Türkçe ve İngilizce olarak mesleğini uygulayabilme yeteneği kazanır.

       

2

Eczacılık alanındaki güncel teorik ve pratik bilgilere ulaşabilme, yenilikleri takip edebilme ve değerlendirebilme yetisine sahip olarak bu bilginin doğruluğu ve güvenilirliğini yorumlayabilir.

       

3

Eczacılık bilimleriyle ilgili öğrendiği bilgileri pratikte uygulayabilir. Kazanmış olduğu bilgi ve becerilerle halka en yakın sağlık danışmanı olarak görev yapar ve toplumu sürekli bilgilendirir.

       

4

Eczacılık ve sağlık bilimlerini kapsayan temel konu ve prensipleriyle ilgili güncel teknolojiyi izleyebilir, uygulayabilir ve meslek içi eğitim seminerlerinde yer alabilir.

   

   

5

İlaçlar ve diğer kimyasal maddelerin kullanımı ve laboratuvar uygulamasıyla ilgili riskleri ve değerlendirmeyi bilir.

     

 

6

Kalitatif ve kantitatif ölçümleri yaparak elde ettiği bulguları yorumlayabilme ve verilerden geçerli bir bilimsel sonuca ulaşabilme yeteneği edinir.

       

7

Farmasötik ürünlerin hazırlanışını, kullanımını, etkileşmelerini, istenmiyen etkiler ve risklerini bilir ve bu bilgileri gerektiği şekilde kullanır.

       

8

Farmasötik ürünlerle ilgili araştırma ve geliştirme projeleri yapar, yönetir ve sonuçlarını paylaşır.

   

   

9

Reçete içeriği ve farmasötik ürünlerle ilgili bilginin hastaya/kullanıcıya doğru ve anlaşılır biçimde aktarılması konusunda yetkindir.

     

 

10

Disiplinler arası çalışabilir. Diğer meslek grupları ile işbirliği yapabilir, meslek içi eğitim ve aktivitelere katılabilir, iletişim kurma bilgi ve becerisine sahip olur.

   

   

11

Sağlıkla ilgili sosyal sorumluluk projelerinde görev alabilir. Mesleğiyle ilgili etkinlik ve uygulamalara katılacak görev ve sürdürülebilir çevre bilincine sahiptir.

   

   

12

Eczane açabilir, hastane eczanelerinde, ilaç, kozmetik, medikal ve bitkisel ürünler ile ilgili alanlarda çalışabilir. Kendinin, çalışma arkadaşlarının ve öğrencilerinin mesleki gelişimlerinde rol alır.

     

 

13

Toplum sağlığını ilgilendiren konularda  sağlık personeli  olarak yasal ve mesleki hukuk ve etik kurallarını bilir ve uygular.

     

 

14

Doğal veya sentetik kaynaklardan ilaç tasarımı, geliştirilmesi, hazırlanışı, analizi ve vücuttaki metabolizmasıyla ilgili süreçleri bilir ve yönetir.

       

 

AKTS İş Yükü Tablosu

Etkinlik

SAYISI

Süresi
(Saat)

Toplam
İş Yükü
(Saat)

Ders Süresi (Sınav haftası dahildir: 16x toplam ders saati)

16

4

64

Sınıf Dışı Ders Çalışma Süresi(Ön çalışma, pekiştirme)

16

1

16

Ara Sınav

2

5

10

Laboratuvar (Sınav haftası dahildir: 16x toplam uygulama saati)

16

1

16

Laboratuvar ders dışı calışma süresi

16

1

16

Lab. Ara sınav

1

4

4

Lab. Final

1

5

5

Ödev

1

2

2

Final

1

6

6

Toplam İş Yükü

 

 

139

Toplam İş Yükü / 25 (s)

 

 

5,56

Dersin AKTS Kredisi

 

 

6