• Türkçe
  • English
Ders Kodu: 
PHAR 322
Ders Dönemi: 
Bahar
Ders Tipi: 
Zorunlu
Teori Saati: 
4
Uygulama Saati: 
4
Kredi: 
6
AKTS: 
7
Dersin Dili: 
İngilizce
Dersin Amacı: 
Farmakognozi I dersinin devamı niteliğinde olan bu dersin amacı öğrencilere doğal kaynaklı ilaç hammadeleri (drog) hakkında teroik ve pratik bilgiler vermektir.
Dersin İçeriği: 

        Teorik Kısım: Bu ders kapsamında sekonder metabolitlerden  terpenoit ve steroitler ile alkaloitler hakkında bilgiler verilmektedir.  Bunların yanısıra peptitler, proteinler ve vitaminler hakkında güncel bilgiler verilmektedir.

        Laboratuvar uygulamaları: Bitkisel droglarda kalite kontrol yöntemleri ile bitki ekstrelerinde bulunan bazı sekonder metabolitlerin teşhisi ve miktar tayininin öğretilmesi amaçlanmaktadır.

Dersin Öğretim Yöntemleri: 
1: Anlatım, 2: Soru-Cevap, 3: Tartışma, 4. Sunum. 5:Simülasyon, 6:Video, 7:Uygulamalar, 8: Vaka çözümlemeleri
Dersin Ölçme Yöntemleri: 
A: Yazılı sınav, B: Çoktan seçmeli (test), C: Boşluk doldurma, D: Doğru yanlış, E: Sözlü sınav, F: Portfolyo, G: Derse katılım, H: Ödev

Dikey Sekmeler

Dersin Öğrenme Çıktıları

Dersin Öğrenme Çıktıları

Programın  öğrenme çıktıları

Öğretim Yöntemleri

Ölçme Yöntemleri

1) Terpen ve steroit yapısındaki sekonder metabolitleri bilir.

1

1,2,3

A,C

2) Uçucu yağın tanımını ve uçucu yağ içeren aromatik ve tıbbi bitkilerin kullanılışlarını bilir.

6, 7, 12

1,2,3,7

A,C

3) İridoit, seskiterpen, diterpen ve saponin tanımı yapar ve bu metabolitleri içeren tıbbi kullanılışı olan bitkisel drogları tanıyabilir.

7, 14

1,2,3,7

A,C

4) Steroit yapısındaki bazı ilaçların yarısentezinde kullanılan bitkisel kaynaklı molekülleri açıklar.

1, 12

1,2,3,7

A,C

5) Kardiyak glikozitlerin etkilerini, etki mekanizmalarını ve bu grup bileşikleri içeren bitkileri tanımlar.

7, 9

1,2,3,7

A,C

6) Alkaloit tanımını yapar. Alkaloit yapısındaki ilaç moleküllerinin tedavideki önemini bilir.

1, 7

1,2,3

A,C

7) Alkaloitlerin ekstraksiyonu, teşhisi ve biyolojik etkilerini açıklar. Alkaloit taşıyan tıbbi ve zehirli bitkileri bilir.

2, 4, 8

1,2,3,7

A,C

8) Doğal kaynaklı ilaç geliştirme aşamalarını bilir.

1, 2

1,2,3,4

A,C,H

9) Farmakognozi ya da doğal bileşiklerle ilgili güncel bilimsel makalelere ulaşabilir ve bu konular hakkında derleme yaparak sunum yapar.

2, 4, 8

1,2,3,4

A,C,H

 

Dersin Akışı

Hafta

Konular (Teorik)

Laboratuvar

Ön Hazırlık

1

TERPENOİT VE STEROİTLERE GİRİŞ

TERPENLERİN BİYOSENTEZİ VE PREKÜRSÖRLERİ

MONOTERPEN VE SESKİTERPEN LAKTON İÇEREN DROGLAR

DEMONSTRASYON

 

2

UÇUCU YAĞLAR, UÇUCU YAĞLARIN KİMYASAL BİLEŞENLERİ, ELDE ETME YÖNTEMLERİ

BİTKİSEL DROGLARDA SABİT YAĞ MİKTAR TAYİNİ

SABİT YAĞLARIN FİZİKOKİMYASAL ÖZELLİKLERİNİN SAPTANMASI

 

3

UÇUCU YAĞ İÇEREN LAMIACEAE, ASTERACEAE VE RUTACEAE BİTKİLERİ

UÇUCU YAĞ İÇEREN DİĞER BİTKİLER

OLEORESİN VE BALSAMLAR

SABİT YAĞLARDA ASİT VE SABUNLAŞMA İNDİSİ

 

4

İRİDOİTLER, İRİDOİT İÇEREN BİTKİLER

DİTERPENLER, DİTERPEN YAPISINDAKİ ÖNEMLİ SEKONDER METABOLİTLER VE KAYNAKLARI

BİTKİSEL DROGLARDAN UÇUCU YAĞ ELDESİ VE MİKTAR TAYİNİ

KEKİK YAĞININ TOTAL FENOL İÇERİĞİNİN SAPTANMASI

 

5

TRİTERPENLER VE STEROİTLER

SAPONİNLER, SAPONİN İÇEREN ÖNEMLİ BİTKİLER

NANE YAĞININ TOTAL ALKOL İÇERİĞİNİN SAPTANMASI

 

6

KARDİYOTONİK GLİKOZİTLER, ETKİLERİ VE ETKİ MEKANİZMALARI

KARDİYOTONİK GLİKOZİT İÇEREN ÖNEMLİ TIBBİ VE ZEHİRLİ BİTKİLER

LİMON YAĞININ TOTAL ALDEHİT İÇERİĞİNİN SAPTANMASI

 

7

FARKLI YAPIDAKİ STEROİT VE TRİTEPENLER

KAROTENOİTLER , KAROTENOİTLERİN ÖNEMİ VE KAROTENOİT KAYNAKLARI

DEMONSTRASYON

 

8

ALKALOİTLER: TANIMI, SINIFLANDIRMASI, EKSTRAKSİYON VE TEŞHİSLERİ

BİYOSENTEZLERİ VE FARMAKOLOJİK ETKİLERİ

BAZI LAMIACEAE BİTKİLERİNDE HPTLC YÖNTEMİYLE ROZMARİNİK ASİT TEŞHİSİ VE MİKTAR TAYİNİ

 

9

TROPAN VE PİROLİZİDİN ALKALOİTLERİ

ARASINAV

 

10

KİNOLİZİDİN VE PİPERİDİN YAPISINDAKİ ALKALOİTLER

FENİLALANİN VE TİROZİNDEN TÜREYEN ALKALOİTLER

ÇAY YAPRAKLARINDAN KAFEİN ELDESİ

 

11

İZOKİNOLİN ALKALOİTLERİ, MONOTERPEN İNDOL ALKALOİTLERİ, b-KARBOLİN ALKALOİTLERİ

KAFEİN TEŞHİS REAKSİYONU VE KAFEİNİN FARMAKOPE ANALİZİ

 

12

ERGO ALKALOİTLERİ, İMİDAZOL TÜREVİ ALKALOİTLER

BELLADONNA FOLIUM’DA TROPAN ALKALOİTLERİ MİKTAR TAYİNİ

 

13

TERPEN ALKALOİTLER

PÜRİN BAZLARI

DOĞAL KAYNAKLI İLAÇ GELİŞTİRMA ÇALIŞMALARI

CINCHONA CORTEX’DE TOTAL ALKALOİT MİKTAR TAYİNİ

 

14

ÖĞRENCİ SUNUMLARI

 

 

15

ÖĞRENCİ SUNUMLARI

 

 

16

ÖĞRENCİ SUNUMLARI

 

 

 

Kaynaklar

Ders Notu

Bruneton, Jean (1999) Pharmacognosy, Phytochemistry, Medicinal Plants (2. Edition)

Springer-Verlag
 

Diğer Kaynaklar

Evans, W.C., (2009) Trease and Evans Pharmacognosy, Saunders Elsevier (16th edition)

 

Materyal Paylaşımı

Dökümanlar

Farmakognozi teorik ve pratik ders notları fotokopisi (Prof. Dr. Hasan Kırmızıbekmez) 

Ödevler

Farmakognozi alanında güncel konuların belirlenmesi sonrasında e-veritabanları ve ilgili kaynak kitapların paylaşımı

Sınavlar

 
 

Değerlendirme Sistemi

YARIYIL İÇİ ÇALIŞMALARI

SAYI

KATKI YÜZDESİ

 

Ara Sınav

2

55

 

Kısa Sınav

   

 

Ödev

1

15

 

Uygulama

1

30

 

Toplam

 

100

 

Finalin Başarıya Oranı

 

40

 

Yıl içinin Başarıya Oranı

 

60

 

Toplam

 

100

 

 

 

DERS KATEGORİSİ

Zorunlu

 

Dersin Program Çıktılarına Katkısı

No

Program Öğrenme Çıktıları

Katkı Düzeyi

1

2

3

4

5

1

Türkçe ve İngilizce olarak mesleğini uygulayabilme yeteneği kazanır.

   

x

   

2

Eczacılık alanındaki güncel teorik ve pratik bilgilere ulaşabilme, yenilikleri takip edebilme ve değerlendirebilme yetisine sahip olarak bu bilginin doğruluğu ve güvenilirliğini yorumlayabilir.

       

x

3

Eczacılık bilimleriyle ilgili öğrendiği bilgileri pratikte uygulayabilir. Kazanmış olduğu bilgi ve becerilerle halka en yakın sağlık danışmanı olarak görev yapar ve toplumu sürekli bilgilendirir.

       

x

4

Eczacılık ve sağlık bilimlerini kapsayan temel konu ve prensipleriyle ilgili güncel teknolojiyi izleyebilir, uygulayabilir ve meslek içi eğitim seminerlerinde yer alabilir.

     

x

 

5

İlaçlar ve diğer kimyasal maddelerin kullanımı ve laboratuvar uygulamasıyla ilgili riskleri ve değerlendirmeyi bilir.

   

x

   

6

Kalitatif ve kantitatif ölçümleri yaparak elde ettiği bulguları yorumlayabilme ve verilerden geçerli bir bilimsel sonuca ulaşabilme yeteneği edinir.

     

x

 

7

Farmasötik ürünlerin hazırlanışını, kullanımını, etkileşmelerini, istenmiyen etkiler ve risklerini bilir ve bu bilgileri gerektiği şekilde kullanır.

     

x

 

8

Farmasötik ürünlerle ilgili araştırma ve geliştirme projeleri yapar, yönetir ve sonuçlarını paylaşır.

     

x

 

9

Reçete içeriği ve farmasötik ürünlerle ilgili bilginin hastaya/kullanıcıya doğru ve anlaşılır biçimde aktarılması konusunda yetkindir.

   

x

   

10

Disiplinler arası çalışabilir. Diğer meslek grupları ile işbirliği yapabilir, meslek içi eğitim ve aktivitelere katılabilir, iletişim kurma bilgi ve becerisine sahip olur.

     

x

 

11

Sağlıkla ilgili sosyal sorumluluk projelerinde görev alabilir. Mesleğiyle ilgili etkinlik ve uygulamalara katılacak görev ve sürdürülebilir çevre bilincine sahiptir.

   

x

   

12

Eczane açabilir, hastane eczanelerinde, ilaç, kozmetik, medikal ve bitkisel ürünler ile ilgili alanlarda çalışabilir. Kendinin, çalışma arkadaşlarının ve öğrencilerinin mesleki gelişimlerinde rol alır.

     

x

 

13

Toplum sağlığını ilgilendiren konularda  sağlık personeli  olarak yasal ve mesleki hukuk ve etik kurallarını bilir ve uygular.

     

x

 

14

Doğal veya sentetik kaynaklardan ilaç tasarımı, geliştirilmesi, hazırlanışı, analizi ve vücuttaki metabolizmasıyla ilgili süreçleri bilir ve yönetir.

       

x

 

AKTS İş Yükü Tablosu

Etkinlik

SAYISI

Süresi
(Saat)

Toplam
İş Yükü
(Saat)

Ders Süresi (Sınav haftası dahildir: 16x toplam ders saati)

16

4

64

Sınıf Dışı Ders Çalışma Süresi(Ön çalışma, pekiştirme)

16

1

16

Ara Sınav

2

1

2

Laboratuvar (Sınav haftası dahildir: 16x toplam uygulama saati)

16

4

64

Laboratuvar ders dışı calışma süresi

16

1

16

Lab. Ara sınav

1

1

1

Lab. Final

1

1

1

Ödev

1

5

5

Final

1

2

2

Toplam İş Yükü

 

 

171

Toplam İş Yükü / 25 (s)

 

 

6.8

Dersin AKTS Kredisi

 

 

7